De correctionele rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde heeft negen beklaagden veroordeeld wegens het invoeren van cocaïne via de haven van Antwerpen. Volgens de rechtbank was er sprake van een zeer goed georganiseerd hiërarchisch samenwerkingsverband tussen diverse personen om de invoer van grote partijen cocaïne in België te laten slagen en om de illegaal bekomen gelden wit te wassen. Er bestond een duidelijke taakverdeling, waarbij elke beklaagde zijn eigen rol speelde en een noodzakelijke bijdrage vervulde.
Feiten
Onderstaande feiten en tenlasteleggingen komen voort uit onderzoek van chatcommunicaties in de versleutelde SKY ECC applicatie. De onderschepte communicaties wezen erop dat op georganiseerde wijze gepoogd werd om minstens vijf ton cocaïne vanuit Zuid-Amerika naar België te smokkelen via de haven van Antwerpen. De leiding van deze criminele organisatie lag bij onder andere bij de derde beklaagde. Die gaf vanuit Dubai de nodige instructies om in België de cocaïne uit de zeecontainers te recupereren en deze verder te laten verhandelen.
De andere beklaagden waren volgens de onderzoekers actief in België. Zij stonden in voor het uithalen van de cocaïne uit de zeecontainers, het verder verdelen van de cocaïne, het transporteren van grote hoeveelheden cash (met gebruik van voertuigen met verborgen ruimtes), het omzetten van cash naar juwelen en het huren van loodsen waar de cocaïne uit de zeecontainers kon gehaald worden. Sommigen waren ook zaakvoerder van firma’s die werden ingeschakeld bij het uithalen en transporteren van de cocaïne. De achtste en de negende beklaagde speelden een belangrijke rol bij het witwassen van de drugsopbrengsten (vooral als verkoper van dure en exclusieve juwelen en horloges).
Het strafonderzoek naar deze criminele organisatie maakte gebruik van nagenoeg alle courante onderzoeksdaden: observaties, afluisteren, telefonieonderzoek (mastcaptaties en taps), (huis)zoekingen, verhoren van verdachten en getuigen, uitlezing gegevensdragers,… tot zelfs rogatoire commissies (naar Marokko) en Europese onderzoeksbevelen en – aanhoudingsbevelen (met Nederland).
Concreet kwamen diverse transporten van cocaïne in beeld:
- Geslaagde invoer van 450 kilogram cocaïne op 30 maart 2020
- Geslaagde invoer van 1.500 kilogram cocaïne op 4 september 2020
- Geslaagde invoer van 270 kilogram cocaïne op 13 december 2020
- Geslaagde invoer van 250 kilogram cocaïne in een lading ajuinen op 28 december 2020
- Geslaagde invoer van 1.200 en 2.000 kilogram cocaïne op 3 januari 2021
Tenlasteleggingen
In totaal moesten negen beklaagden zich voor de correctionele rechtbank verantwoorden voor:
- invoer van cocaïne *
- leiderschap van een criminele organisatie
- deelname aan een criminele organisatie
- witwasmisdrijven
- het weigeren van medewerking bij het ontgrendelen van informaticasystemen
* Met de verzwarende omstandigheid dat het misdrijf een daad van deelneming was als leidend persoon (derde beklaagde), dan wel als deelnemer (overige beklaagden) aan een vereniging.
Beoordeling schuldvraag
Het staat voor de rechtbank vast dat er sprake was van een zeer goed georganiseerd hiërarchisch samenwerkingsverband tussen diverse personen om de invoer van grote partijen cocaïne in België te laten slagen en om de illegaal bekomen gelden wit te wassen. Er bestond een duidelijke taakverdeling, waarbij elke beklaagde zijn eigen rol speelde en een noodzakelijke bijdrage vervulde.
Strafmaat
De rechtbank sprak hoofdzakelijk effectieve gevangenisstraffen uit, gaande van 9 jaar tot 3 jaar. Eén beklaagde kreeg een werkstraf van 200 uur opgelegd. Zes beklaagden kregen bijkomend een beroepsverbod en een havenverbod van 10 jaar opgelegd. In totaal werd een bedrag van 57.865.000 euro verbeurd verklaard.
Een volledig overzicht van alle straffen en voor elke beklaagde vindt u onderaan dit artikel.
Motivering rechtbank
Bij het bepalen van de strafmaat hield de rechtbank rekening met volgende elementen:
-
De feiten zijn uitermate ernstig en getuigen van een gebrekkig normbesef en een extreme zucht naar gemakkelijk geldgewin waaraan de gezondheid van de (kwetsbare) gebruikers ondergeschikt wordt gemaakt. Druggebruik schaadt niet alleen de gezondheid van de gebruiker, maar zorgt ook voor buitengewone en ontoelaatbare overlast aan de maatschappij die vaak tot nog meer criminaliteit leidt. Drugdelicten brengen de volksgezondheid in gevaar, bedreigen de openbare veiligheid en reguliere economie ernstig en ontwrichten de samenleving.
- Het strafrechtelijke verleden van de beklaagden.
Bezwaren tegen het gevoerde SKY ECC-onderzoek
Diverse beklaagden hadden bezwaren geformuleerd tegen de wettigheid en de bewijslast van de resultaten van het SKY ECC-onderzoek.
- De aangehaalde procedure-elementen (terug te brengen tot een schending van het recht op een eerlijk proces – art. 6 EVRM) waarmee een aantal beklaagden de betrouwbaarheid van het via SKY ECC bekomen bewijsmateriaal in twijfel wilden trekken, werden door de rechtbank afgewezen. De rechtbank stelde vast dat over veel van deze elementen reeds herhaaldelijk werd geoordeeld in andere SKY ECC-dossiers.
-
De rechtbank is eveneens van oordeel dat de e-privacy richtlijn (002/58/EG van het Europees Parlement betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie) niet van toepassing is op de geïntercepteerde SKY-data, en dit omdat SKY ECC geen publieke provider is.
-
Daarnaast besluit de rechtbank dat noch artikel 90 ter van het Wetboek van Strafvordering, noch de artikelen 6, 8 en 10 EVRM, noch de artikelen 7, 8 en 11 Handvest Grondrechten EU zijn geschonden bij het onderscheppen van de SKY-communicaties.
-
Waar en hoe de decryptie van alle SKY-communicaties plaatsvond, was niet relevant voor de beoordeling van de rechtmatigheid van het bewijs.
